Fetnete Ramosaj: Kundër harresës

Fetnete Ramosaj

Instituti për hulumtimin e krimeve të luftës (Prishtinë 2017)

Plani sekret “Naçertanije” shërben si bazë e të gjitha planprogrameve pasuese serbomadhe, të hartuara edhe  nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Serbisë dhe Kisha Ortodokse Serbe, si projektet e Vuk S. Karaxhiqit (1787- 1864), të Vladan Gjorgjeviqit (1844- 1930), të Stojan Protiqit (1857- 1923), të Jovan Cvijiqit (midis viteve 1912 dhe 1921), të Slobodan Jovanoviqit (1869- 1958), elaboratet e Vasa Cubriloviqit (1937, 1944), projektet e Ivo Andriqit (1939) e të Stevan Moleviqit (1941) e deri te “Memorandumi” i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Serbisë (1986) dhe projekti i Milosheviqit “Të gjithë serbët në një shtet të vetëm” (1990), i cili shkaktoi katër luftëra të përgjakshme, spastrime etnike dhe ndërmarrje të tjera genocidale në gjithë hapësirën e ish- Jugosllavisë.

La sekreta plano “Naĉertanije” servas kiel bazo de ĉiuj planprogramoj postsekvaj, kompilitaj ankaŭ de Akademio de la Sciencoj kaj Artoj de Serbio kaj la Ortodoksa Eklezio Serba, kiel la projektoj de Vuk S. Karaĝiĉ (1787- 1864), de Vladan Ĝorĝeviĉ (1844- 1930), de Stojan Protiĉ (1857- 1923), de Jovan Cvijiĉ (inter jaroj 1912 kaj 1921), de Slobodan Jovanoviĉ (1869- 1958), la ellaboraĵoj de Vaso Cubriloviĉ (1937, 1944), la projektoj de Ivo Andriĉ (1939) kaj de Stevan Moleviĉ (1941) ĝis “Memorandumo” de Akademio de la Sciencoj kaj Artoj de Serbio (1986) kaj projekto de Miloŝeviĉ “Ĉiuj serboj en ununura ŝtato” (1990), kiu kaŭzis kvar sangumajn militojn, etnan purigon kaj aliaj entreprenoj genocidaj sur la tuta spaco de eksa Jugoslavio.

Në Kosovë, gjatë vitit 1998, të cilin regjimi okupues i Beogradit e konsideronte një vit “normal”, ishin vrarë dhe masakruar nga forcat ushtarake – policore e paramilitare serbe 2200 shqiptarë ose për çdo ditë mesatarisht 6 vetë; ishin kidnapuar, marrë peng ose evidencoheshin të zhdukur së paku 1300 të tjerë; 1700 shqiptarë ishin privuar nga liria ose ishin nën hetime; 450 000 shqiptarë ishin shpërngulur, nga të cilët 175 000 kishin kërkuar strehim në Shqipëri, Maqedoni, Bosnje-Hercegovinë, Mal të Zi dhe në disa vende të tjera të botës, ishin shkatërruar afro 45 000 objekte banimi ose pune; shumë fshatra ishin shkatërruar tërësisht; ishin plaçkitur  shumë të mëdha të të hollave, stoli, mjete transporti, makina bujqësore e kafshë pune dhe ishin shkatërruar të mbjellat.

En Kosovo dum la jaro 1998, kiun la okupanta reĝimo de Belgrado konsideris “normala” jaro, estas murditaj kaj masakritaj fare de militistaj-policaj kaj antaŭmilitistaj fortoj serbaj 2200 albanoj aŭ averaĝe ĉiutage 6 albanoj; estis kidnapitaj aŭ evidentiĝis malaperintaj almenaŭ 1300 aliaj personoj; 1700 albanoj  estis enprizonigitaj aŭ sub polica enketado; 420 000 albanoj estis translokitaj, el kiuj 175000 rifuĝintaj al Albanio, Makedonio, Bosnio-Hercegovinio, Montenegro kaj al aliaj mondaj partoj personoj; estis detruitaj 45000 loĝejoj aŭ laborejoj, multaj vilaĝoj estis tute detruitaj, estis forrabitaj grandaj monsumoj, juvelaĵoj, transportiloj, agromaŝinoj kaj laborbestoj, same estis detruitaj la semaĵoj.

Serbia ka shkuar aq larg sa që të vrasë vetë edhe fëmijët serbë, për t’i fajësuar shqiptarët. Përmëndim këtu krimin mosntruoz të kryer në kafenenë “Panda” në Pejë më 14 dhjetor 1998, ku gjashtë të rinj serbë u vranë nga njisiti special i JSO, që ishte nën komandën e Sigurimit Shtetëror të Serbisë, dhe për këtë e fajësuan UҪK e Kosovës. 15 vjet më vonë Serbia e pranoi krimin.

Serbio antaŭiris tiel fore ĝis la murdo de mem serbaj infanoj, por kulpigi albanojn. Menciindas la monstreca krimo plenumita en la kafejo “Panda” de Peja je 14an de decembro 1998 kie ses serbaj junuloj estis murditaj de la speciala unuo de JSO, sub la komando de la Ŝtata Serba Sekureco, kaj por tio oni kulpigis UĈK (Naciliberigan Armeon de Kosovo). 15 jarojn pli poste Serbio agnoskis la krimon.

Gjatë viteve 1878-1912 pushteti serb i okupoi dhje i serbizoi 714 fshatra shqiptare të Sanxhakut të Nishit. Në dokumentat angleze, serbe dhe turke të kohës thuhet se në periudhën 1878-1912 nga Sanxhaku i Nishit janë spastruar 350 000 shqiptarë. Shtypi serb i kohës (“Samouprava” 1892-1894) shkruante se vetëm në Toplicë i kanë masakruar 24 000 shqiptarë, gra, pleq e fëmijë.

Dum la jaroj 1878-1912 la serba ŝtato okupis kaj serbizigis 714 albanajn vilaĝojn de la Sandjxko de Niŝ. En la anglaj, serbaj kaj turkaj dokumentoj tiutempaj oni skribas ke dum la periodo 1878-1912 el la Sandĵako de Niŝ estas etnopurigitaj 350 000 albanoj. La tiutempa serba preso (“Samouprava” 1892-1894) skribis ke nur en Toplica estas masakritaj 24 000 albanoj, virinoj, maljunuloj kaj infanoj.

Më 1912, korrespondenti special i gazetës “Daily Telegraph” raportonte : Ish sekretari i kryeministrit serb Pashiq, zoti Tumiq, thotë se gjatë udhëtimit prej Prizrenit për në Pejë nuk kishte parë asgjë tjetër përveç fshatrave të djegura e të rrafshuara me tokën. Rrugët ishin të mbushura me trekëmbësha varjeje, të të cilët ishin varur trupat e shqiptarëve. Rrugët e Gjakovës dukeshin si “bulevard trekëmbëshash”.

En la jaro 1922 la speciala preskorespondanto de la gazeto “Daily Telegraph” raportis : La eksa sekretario de serba ĉefministro Paŝiĉ, s-ro Tomiĉ, diras ke dum la vojaĝo de Prizren al Peja (Ipek) li vidis  bruligitajn kaj ruinigitajn vilaĝojn. La vojo estis plenplena de tripiedaj pendumiloj, kie pendis la korpoj de la murditaj albanoj. La stratoj de Gjakova aspektis kiel “Bulvardo de pendumiloj”.

Kaçanik, Kosovë, 1913: Kadri Reka, i ekzekutuar nga ushtria pushtuese serbe, e cila nuk ishte mjaftuar me kaq, por për ditë të tëra trupin e tij e ekspozoi të lidhur pas një shtylle në skaj të shtëpisë, ku do ta shihnin të gjithë kalimtarët, nëna e tij, gruaja e fëmijët.

Kaĉanik, Kosovo, 1913: Kadri Reka, ekzekutita de la okupanta serba armeo, al kiu tio ne sufiĉis, sed dum longaj tagoj eksponis la kadavron ligitan al kolono rande de la domo, por ke ĝin vidu la vojpasantoj, la patrino, edzino kaj gefiloj.

Një nga masakrat e gjeneralëve serbë Stefanoviç dhe Zhivkoviç mbi shqiptarët gjatë pushtimit të Kosovës.

Unu el la masakroj de serbaj generaloj Stefanoviĉ kaj Ĵivkovië kontraŭ albanojn dum la okupado de Kosovo.

Beograd, Serbi, 1912: Mijëra shqiptarë të zënë robër gjatë Luftës së Parë Ballkanike u dërguan në burgun e Beogradit, prej nga shumica prej tyre nuk u kthyen më kurrë.

Belgrado, Serbio, 1912: Miloj da albanoj militkaptitaj dum la Unua Balkana Milito, estis senditaj al la prizono de Belgrado, el kie ties plimulto neniam revenis.

Faksimile e librit “Golgota Shqiptare” (Albaniens Golgatha) e autorit hebre nga Viena, Austri, Leo Freundlich (1875-1953), në vitin 1913 me titullin  “Akuza që ulurijnë” (Accusations Records)  është dëshmia e parë për shfarosjen kolektive të një populli europian para atij hebraik. Kopja e vetme e librit të Freundlich, i cili përmban ne vete protestën ndaj Europës që nuk reagoi në mbrojtje të shqiptarëve gjatë zhdukjes masive të pjesës më të madhe të popullit shqiptar në Ballkan, është gjetur në bibliotekën e universitetit të Harwardit në SHBA, nga studiuesja Dr. Safete Musa Juka në vitin 1982. U ribotua për herë të parë në vitin 1992, në sajë të ndihmës së jashtëzakonshme të gjermanit Hans Peter Rullman nga Hamburgu.

Librokovrilo de ” Albana Golgota” (Albaniens Golgotha) de la Viena hebrea aŭtoro Leo Freundlich (1875-1953), eldonita en Vieno, Aŭstrio, en la jaro 1913, je titolo: “Ululantaj akuzoj” estas la unua atestaĵo pri la kolektiva pereo de eŭropa popolo antaŭ tiu hebrea. La sola ekzemplero de libro de Freundlich, konsistanta en la protesto al Eŭropo kiu ne reagis defende de albanoj dum amasa pereo de plejparto de la albana popolo en Balkanio, estas trovita en la biblioteko de universitato de Harvardo en Usono, de esploristino Dr. Safere Musa Juka en la jaro 1882. Gxi reeldoniĝis unuafoje en la jaro 1992, danke al la eksterordinara helpo de germano el Hamburgo, Hans Peter Rullman.

Gjatë luftërave ballkanike dhe Luftës së Parë Botërore në Kosovë e në viset e tjera shqiptare, forcat pushtuese serbe, përveç se vranë e masakruan mijëra civilë shqiptarë duke e jetësuar strategjinë e “tokës së djegur”, bënë rrafsh me tokë mbi 800 lokalitete shqiptare dhe mbi 500 000 shqiptarë i përndoqën për në Azi e gjetkë.

Dum la Balkanaj Militoj kaj Unua Mondmilito en Kosovo kaj aliaj albanaj teritorioj, la okupantaj serbaj fortoj, krom la murdado kaj masakrado de miloj da albanaj civiluloj plenumante tiel la strategion de “bruligita tero”, ili ruinigis pli ol 800 albanajn loĝlokojn kaj pli ol 500 000 albanojn forpelis al Azio kaj aliloko.

Mizoritë e ushtrisë serbe në Kosovë (1918): Njisiti terrorist i ushtrisë serbe me në krye vojvodën çetnik Miliç Kërstiç, fotografohet me shqiptarët e zënë robër, të vrarë e të plagosur. Pas fotografimit, edhe pesë shqiptarët që janë në këmbë, me duar të lidhura pas shpine dhe pushkë në qafë, i likuidojnë.

La kruelaĵoj de la serba armeo en Kosovo (918): La terorista unuo de la serba armeo ĉekape la ĉetnikan vojvodon  Miliĉ Krstiĉ, fotiĝas kun la militkaptitaj albanoj murditaj aŭ vunditaj. Post la fotiĝo, ankaŭ kvin albanoj starantaj, kun manoj dorseligitaj kaj fusiloj surkole, estis likviditaj.

Masakra e Prapashticës dhe e Keçekollës 1921

Në janar 1921 ushtria dhe xhandarmëria serbe kreu njërën ndër masakrat më të tmerrshme në fshatrat e Llapit e të Gollapit. Brenda 48 orëve ato mbytën mizorisht, i pushkatuan, i therrën me bajoneta, i përdhunuan, i masakruan dhe ua dogjën kufomat në zjarrin e shtëpive të tyre të paktën 1350 civilë shqiptarë, pa dallim moshe e gjinie, që nga foshnjat në bark të nënave, të cilave ua çanin barkun dhe ua nxirrnin foshnjat e deri te pleqtë e plakat e moshuara.

Masakro de Prapasxtica kaj Kecxekola, 1921

Januare 1921, armeo kaj gxendarmaro serba plenumis unu el plej teruraj masakroj en la vilagxoj de Llap kaj Gollap. Ene de 48 horoj ili kruele mortigis, pafmortigis, bucxis per bajonetoj, seksperfortis, masakris kaj forbruligis kadavrojn en la fajro de la domoj, almenaux 1350 albanajn civilulojn, sendisdinge je agxo kaj sekso, ekde la beboj en la abdomeno de patrinoj, al cxiuj oni disfendis la abdomenon kaj eligis bebojn gxis gemajunulojn.

Shtëpia e mulla Adem Emërllahut në fshatin Keçekollë të Prishtinës, e ndërtuar në gjysmën e dytë të shek. XIX, ka mbijetuar deri në ditët tona. Aty më 10 janar 1921, ushtria dhe xhandarmëria serbe masakroi familjen Emërllahu, si paralajmërim të vrasajeve në masë dhe shfarosjes së popullsisë shqiptare që do të ndodhte më pas.

La domo de Mulla Adem Emërllahu en la vilagxo Kecxekollë de Prishtina, konstruita dum la dua duono de XIX jc. survivis gxis hodiaux. Tie je 10an de januaro 1921, armeio kaj gxendarmaro serb masakris la familion Emërllahua, kiel averto pri la murdoj amasaj kaj pereigo de la albana logxantaro okazonta pli poste.

Masakra e Bihorit

Më 5 dhe 6 janar 1943, 4-5 mijë çetnikë serbomalazezë nën komandën e Pavle Gjurishiqit e sulmuan krahinën e Bihorit dhe vranë 3741 burra, gra dhe fëmijë; plagosën 634 të tjerë, rrëmbyen 251 gra dhe vajza të reja. Plaçkitën dhe shfarosën 82 fshatra shqiptare. U tërhoqën vetëm kur sulmuan 800 burra të Tutinit e të komunave Delimegjë  e Suhadoll.

Masakro de Bihor

La 5an kaj 6an de januaro 1943, 4-5 mil serbomontenegraj cxetnikoj sub la komando de Pavle Gxurisxicx, atakis la regionon de Bihor kaj murdis 3741 virojn, virinojn kaj infanojn; vundigis 634 personojn, forkaptis 251 virinojn kaj knabinojn. Ili forrabis kaj pereigis 82 albanajn vilagxojn. Cxetnikoj retirigxis nur pro la kontrauxatako de 800 viroj de Tutin kaj municipoj Delimegjë kaj Suhadoll.

Kulla burg e Sheremetit në Pejë

Që nga okupimi serbo-malazez i Kosovës më 1912-1913 sikurse edhe pas riokupimit serb të Kosovës më 1944-1945 kjo kullë shërbeu si burg. Ishte ndër burgjet më famëkeq të Kosovës, në të cilin u kryen krime mizore, tortura e pushkatime të shumta ndaj veprimtarëve dhe të burgosurve politikë shqiptarë.

Nobelturo-prizono de Sheremet en Peja

Ekde la serbo-montenegra okupacio de Kosovo en 1912-1913, same ankaux posr reokupacio dserba de Kosovo en 1944-1945 cxi nobelturo servis kiel prizono. Gxi estis unu el plej malbonfamaj prizonoj de Kosovo, kie plenumigxis kruelaj krimoj, torturoj kaj pafmortigoj multaj kontraux aktivistoj kaj politikaj prizonuloj albanaj

Rogovë e Hasit, 29 janar 1999

Në masakrën e tmerrshme në Rogovë të Hasit dhe në atë të Rakovinës ka marrë pjesë i njëjti kriminel; serb nga Gjakova, sikurse shihet edhe në fotot e Reuters-it

Rogovë de Has, januaro 29, 1999

En la teruraj masakroj de Rogovë kaj Rakovinë, partoprenis la asma serba krimulo el Gjakova, kiel vidigxas en cxi tiu foto te Reuter.

Dërgoi: Bardhyl Selimi

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s